Yıl 2019, Cilt 5, Sayı 1, Sayfalar 116 - 123 2019-01-31

Büyük Menderes Grabeninde Cisim Dalgalarının Frekans Bağımlı Soğrulma Karakterinin Belirlenmesi
Frequency Dependent Attenuation Characteristics of Body Waves in Büyük Menderes Graben

Alper Demirci [1] , Tolga Bekler [2]

24 92

Bu çalışmada, Büyük Menderes grabeninin kuzey sınırı boyunca gelişen fay toplulukları ve bunların Ege Denizi’ne doğru uzantıları boyunca oluşmuş 66 deprem verisi kullanılarak bölgeye ait soğrulma karakteristikleri ortaya konmaktadır. Çalışmada, P ve S dalgalarının soğrulma fonksiyonları, koda normalizasyon tekniği ile hesaplanmıştır. Çalışma kapsamında elde edilen sonuçlar, bölgede veya yakın civarında gelecekte olması muhtemel büyük depremlerin daha doğru bir şekilde modellenebilmesi ve sismik risk çalışmalarının da daha güvenilir sonuçlar elde edilmesi için gerekli olan temel parametrelerden biri olan sönüm ilişkilerini ortaya koymaktadır.  Buna göre, S ve P sismik fazları için sırasıyla, Qs=79.2±14.6f 0.9±0.07 ve Qp=32.9±13.7f1.05±0.16 fonksiyonları elde edilmiştir. Ayrıca 1 Hz’ den büyük frekanslarda QS/QP oranı ortalama ~1.75 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre düşük Qp ve Qs değerleri ve bunların oranları (QS/QP) saçılma etkisinin fazlalığını işaret etmekte ve bunun da çalışma alanındaki özellikle üst kabuktaki yoğun yanal heterojenitenin bir sonucu olduğu şeklinde yorumlanabilmektedir.


In this study, 66 earthquake data, along the faults of northern boundary of the Büyük Menderes Graben and their continuations in the Aegean Sea, were used to reveal the body wave attenuation characterization of the region. The attenuation functions of the P and S waves are calculated by the coda normalization technique. The results obtained in this study reveal attenuation relations, which are one of the basic parameters required to modelling large earthquakes in the region and to obtain more reliable results from necessary seismic risk studies. The power-law functions were obtained for the S and P seismic phases as Qs=79.2±14.6f 0.9±0.07 and Qp=32.9±13.7f1.05±0.16 respectively. Also the QS / QP ratio is calculated as ~ 1.75. for the frequencies greater than 1 Hz. According to the results, the low Qp and Qs values ​​and their ratios (QS / QP) indicate the abundance of scattering effect, which can be interpreted as a result of intense lateral heterogeneity in the upper crust.


  • Abdel-Fattah A.K., (2009), Attenuation of body waves in the crust beneath the vicinity of Cairo Metropolitan area (Egypt) using coda normalization method, Geophysical Journal International, 176,126-134.
  • Altinok Y., Alpar B., Özer N., Aykurt H., (2011), Revision of the tsunami catalogue affecting Turkish coasts and surrounding regions, Natural Hazards Earth and System Sciences, 11, 273–291.
  • Aki K., (1969), Analysis of seismic coda of local earthquakes as scattered waves, Journal of Geophysical Research, 74, 615-631.
  • Aki K., (1980), Attenuation of shear-waves in the lithosphere for frequencies from 0.05 to 25 Hz, Physics of the Earth and Planetary Interiors 21, 50-60.
  • Ambraseys N.N., (1988), Temporary seismic quiescence: SE Turkey, Geophysical Journal, 96, 311-331.
  • Ambraseys N.N., Finkel C.F., (1995), The Seismicity of Turkey and Adjacent Areas a Historical Review, 1500-1800, Muhittin Eren Yayıncılık, İstanbul, Türkiye, 240ss.
  • Arpat E., Bingöl E., (1969), The rift system of the Western Turkey, Bulletin of the Mineral Research and Exploration Institute of Turkey, 73, 1-9.
  • Barka A., Reilinger R., (1997), Active tectonics of the Eastern Mediterranean region: deduced from GPS, neotectonic and seismicity data. Annali di Geofisica, 40, 587-610.
  • Bianco F., Castellano M., Del Pezzo E., Ibañez J.M., (1999), Attenuation of short-period seismic waves at Mt. Vesuvius, Italy. Geophysical Journal International, 138, 67-76.
  • Bozkurt E., (2001), Neotectonics of Turkey-a synthesis. Geodinamica Acta, 14, 3-30.
  • Bozkurt E., (2003), Origin of NE-trending basins in western Turkey, Geodinamica Acta, 16, 61-81.
  • Castro R.R., Condori C., Romero O., Jacques C., Suter M., (2008), Seismic attenuation in northeastern Sonora, Mexico, Bulletin of the Seismological Society of America, 98, 722-732.
  • Dewey J.F., Şengör A.M.C., (1979), Aegean and surrounding regions: Complex multiplate and continuum tectonics in a convergent zone, Geological Society of America Bulletin, 90, 84-92.
  • Emre Ö., Duman T.Y., Duman Ş., Özalp S., (2012), Türkiye diri fay haritası, Maden Tetkik ve Arama Yayınları, Ankara, Türkiye.
  • Görür N., Şengör A.M.C., Sakınç M., Tüysüz O., Akkök R., Yiğitbaş E., Oktay F.Y., Barka A.A., Sarıca N., Ecevitoğlu B., Demirbağ E., Ersoy Ş., Algan O., Güneysu C., Aykol A., (1995), Rift formation in the Gökova region, southwest Anatolia: implications for the opening of the Aegean Sea, Geological Magazine, 132, 637-650.
  • Guidoboni E., Comastri A., Triana G., (1994), Catalogue of Ancient Earthquakes in the Mediterranean Area up to the10th Century, Istituto Nazionale di Geofisica, Rome, Italy, 504ss.
  • Hancock P.L., Barka A.A., (1987), Kinematic indicators on active normal faults in western Turkey, Journal of Structral Geolology, 9(3), 415-430.
  • Herrmann R.B., Kijko A., (1983), Modelling some empirical vertical component Lg relations, Bulletin of the Seismological Society of America, 73, 157- 171.
  • Hough S.E., Anderson J.G., (1988), High frequency spectra observed at Anza, California: Implications for Q structure, Bulletin of the Seismological Society of America, 78, 672-691.
  • Jackson J., McKenzie D., (1988), The relationship between plate motions and seismic tremors, and the rates of active deformation in the Mediterranean and Middle East, Geophysical Journal of the Royal Astronomical Society, 93, 45-73.
  • Koçyiğit A., Yusufoğlu H., Bozkurt E., (1999), Evidence from the Gediz graben for episodic two stage extension in western Turkey, Journal of Geological Society, 156, 605-616.
  • Koçyiğit A., (2000), Güneybatı Türkiye'nin depremselliği, Batı Anadolu'nun depremselliği sempozyumu (BAD SEM2000), İzmir, Türkiye, ss.30-38.
  • Kumar N., Mate S., Mukhopadhyay S., (2014), Estimation of Q p and Q s of Kinnaur Himalaya, Journal of Seismology, 18, 47-59.
  • Ma’hood M Hamzehloo H ve Doloei GJ (2009), Attenuation of high frequency P and S waves in the crust of the East Central Iran, Geophysical Journal International, 179, 1669-1678.
  • McClusky S., Balassanian S., Barka A., Demir C., Ergintav S., Georgiev I., Gurkan O., Hamburger M., Hurst K., Kahle H., Kastens K., Kekelidze G., King R., Kotzev V., Lenk O., Mahmoud S., Mishin A., Nadariya M., Ouzounis A., Paradissis D., Peter Y., Prilepin M., Reilinger R., Sanli I., Seeger H., Tealeb A., Toksöz M.., Veis G., (2000), Global positioning system constraints on plate kinematics and dynamics in the eastern Mediterranean and Caucasus, Journal of Geophysical Research, 105, 5695-5719.
  • Özer Ç., Gök E., Polat O., (2017), Ege Bölgesi graben sistemlerinin kabuk hız yapısı. 4. Uluslararası Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, Eskişehir, Türkiye, ss.1-8.
  • Padhy S., (2009), Characteristics of body wave attenuations in the Bhuj crust, Bulletin of the Seismological Society of America, 99, 3300-3313.
  • Pezeshk S., Sedaghati F., Nazemi N., (2018), Near-source attenuation of high-frequency body waves beneath the New Madrid Seismic Zone, Journal of Seismology, 22, 455-470.
  • Reilinger R., McClusky S., Oral B., King R., Toksoz M, Barka A., Kinik L., Lenk O., Sanli I., (1997), Global Positioning System measurements of present-day crustal movements in the Arabia-Africa-Eurasia plate collision zone, Journal of Geophysical Research, 102, 9983-9999.
  • Sato H., (1977), Energy propagation including scattering effects: single isotropic scattering. Journal of Physics of the Earth, 25, 27-41.
  • Sato H., Fehler M.C., (1998), Seismic Wave Propagation and Scattering in the Heterogeneous Earth, Springer-Verlag, Berlin, Germany, 308ss.
  • Sato H., Matsumura S., (1980), Three-dimensional analysis of scattered P waves on the basis of the PP single isotropic scattering model, Journal of Physics of the Earth, 28, 521-530.
  • Seyitoğlu G., Scott B.C., (1991), Late Cenozoic crustal extension and basin formation in west Turkey, Geological Magazine, 128, 155-166.
  • Şengör A.M.C., Yılmaz Y., (1981), Tethyan evolution of Turkey: A plate tectonic approach, Tectonophysics, 75,181-241.
  • Şengör A.M.C., Görür N., Şaroğlu F., (1985), Strike-slip faulting and related basin formation in zones of tectonic escape: Turkey as a case study, Strike-slip Deformation, Basin Formation, and Sedimentation, Society of Economic Paleontologists and Mineralogists, Special Publications (in honor of J.C. Crowell), 37, 227-264.
  • Şengör A.M.C., (1987), Cross-faults and differential stretching of hanging walls in regions of lowangle normal faulting; Examples from western Turkey, Continental Extensional Tectonics. (Eds. M. P. Coward, J. F. Dewey and P. L. Hancock), Geological Society Publications, 28, 575-589.
  • Taymaz T., Jackson J., McKenzie D., (1991), Active tectonics of the north and central Aegean Sea. Geophysical Journal International, 106, 433-490.
  • URL-1, (2018), Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Bölgesel Deprem-Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi, http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/2/data-request/, (Erişim 15 Şubat 2018).
  • Wessel P., Smith, W.H.F., (1995), New version of the Generic Mapping Tools, Eos Transactions, 76, 329-329.
  • Yoshimoto K., Sato H., Ohtake M., (1993), Frequency-dependent attenuation of P and S waves in the Kanto area, Japan, based on the coda normalization method, Geophysical Journal International, 114, 165-174.
Birincil Dil tr
Konular Mühendislik
Yayımlanma Tarihi 2019
Dergi Bölümü Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-8710-6232
Yazar: Alper Demirci (Sorumlu Yazar)
Kurum: ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-9475-8626
Yazar: Tolga Bekler
Kurum: ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { dacd449551, journal = {Doğal Afetler ve Çevre Dergisi}, issn = {}, eissn = {2528-9640}, address = {Artvin Çoruh Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {5}, pages = {116 - 123}, doi = {10.21324/dacd.449551}, title = {Büyük Menderes Grabeninde Cisim Dalgalarının Frekans Bağımlı Soğrulma Karakterinin Belirlenmesi}, key = {cite}, author = {Bekler, Tolga and Demirci, Alper} }
APA Demirci, A , Bekler, T . (2019). Büyük Menderes Grabeninde Cisim Dalgalarının Frekans Bağımlı Soğrulma Karakterinin Belirlenmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5 (1), 116-123. DOI: 10.21324/dacd.449551
MLA Demirci, A , Bekler, T . "Büyük Menderes Grabeninde Cisim Dalgalarının Frekans Bağımlı Soğrulma Karakterinin Belirlenmesi". Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 5 (2019): 116-123 <http://dacd.artvin.edu.tr/issue/38883/449551>
Chicago Demirci, A , Bekler, T . "Büyük Menderes Grabeninde Cisim Dalgalarının Frekans Bağımlı Soğrulma Karakterinin Belirlenmesi". Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 5 (2019): 116-123
RIS TY - JOUR T1 - Büyük Menderes Grabeninde Cisim Dalgalarının Frekans Bağımlı Soğrulma Karakterinin Belirlenmesi AU - Alper Demirci , Tolga Bekler Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.21324/dacd.449551 DO - 10.21324/dacd.449551 T2 - Doğal Afetler ve Çevre Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 116 EP - 123 VL - 5 IS - 1 SN - -2528-9640 M3 - doi: 10.21324/dacd.449551 UR - http://dx.doi.org/10.21324/dacd.449551 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Doğal Afetler ve Çevre Dergisi Büyük Menderes Grabeninde Cisim Dalgalarının Frekans Bağımlı Soğrulma Karakterinin Belirlenmesi %A Alper Demirci , Tolga Bekler %T Büyük Menderes Grabeninde Cisim Dalgalarının Frekans Bağımlı Soğrulma Karakterinin Belirlenmesi %D 2019 %J Doğal Afetler ve Çevre Dergisi %P -2528-9640 %V 5 %N 1 %R doi: 10.21324/dacd.449551 %U 10.21324/dacd.449551
ISNAD Demirci, Alper , Bekler, Tolga . "Büyük Menderes Grabeninde Cisim Dalgalarının Frekans Bağımlı Soğrulma Karakterinin Belirlenmesi". Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 5 / 1 (Ocak 2019): 116-123. http://dx.doi.org/10.21324/dacd.449551